ÜRÜNLER 
Modiodal®, farmakolojik özellikleri diğer Santral Sinir Sistemi uyaranlarından farklı olan uyanıklık sağlayıcı bir ajandır. >Modiodal®’in Türkiye’de ruhsatlı endikasyonları ve ruhsat tarihleri:
• Narkolepsiye bağlı aşırı uykululuk (30.04.2003)
• İdiopatik Hipersomnia (30.04.2003)
• Vardiyalı meslek uyku bozuklukları (05.02.2008)
• Uykuda tıkayıcı sebeplere bağlı olarak gelişen solunum duraklaması veya yavaş soluma ile seyreden uyku bozukluğu (obstrüktif uyku apne/ hipopne sendromu) (05.02.2008)
Yukarıda sıralana durumların hepsinde Aşırı Gündüz Uykululuk Hali görülmektedir.
Aşırı Gündüz Uykululuk Halinin neden olduğu potansiyel sonuçlar:
• Kazalar (seyahat, ev, mesleki),
• Duygulanımda bozulmalar, irritabilite,
• Mental fleksibilitenin kaybolması,
• İş performansında kayıp,
• Fiziksel performansta bozulma,
• Konsantrasyon ve dikkatte azalma,
• Sosyal toplumsal etkileşimde bozulma olarak sıralanabilir.
Aşırı Gündüz Uykululuk Haline eşlik eden diğer semptomlar:
• Yorgunluk,
• Enerjisizlik,
• Konsantrasyonda güçlük çekme,
• Mutluluk, iyilik hissinin kaybolmasıdır.
Modiodal®’in Kimyasal ve Farmakolojik Özellikleri:
Modiodal® tablet formundadır. 100 mg modafinil içermektedir. Modafinil rasemik bir bileşiktir (iki enantiomerik izomerin eşit miktardaki bileşimidir) ve her ne kadar etki mekanizması tam olarak bilinmese de kimyasal olarak diğer Merkezi Sinir Sistemi (MSS) stimülanlarına (amfetamin ve metilfenidat gibi) benzemez. Modafinil feniletilamin değildir.
Modiodal® başlıca farmakolojik etkisi olan "uyanıklığı arttırıcı" etkisini beyinde normal uyanıklığı regüle ettiği düşünülen merkezleri selektif olarak etkileyerek gösterir. Diğer MSS stimülanları beynin bütün bölgelerinde aktiviteye sahipken Modiodal selektif beyin bölgelerinde aktiviteye neden olur.
Preklinik çalışmalarda amfetamin ve metilfenidatın striatum, caudate nukleus, mediofrontal korteks, gibi ilaçların lokomotor ve mükafatlandırıcı etkilerini kontrol eden bölgelerinde aktivite yarattığı gözlenmiştir. Buna mukabil aynı çalışmalarda Modiodal®, anterior hipotalamus ve beyin kökünde normal uyanıklığı regüle eden bölgelerde spesifik bir aktivasyon sağlamıştır. Modafinil; amfetamin ve metilfenidat gibi generalize stimülasyon yapmaz.
Merkezi Sinir Sisteminde seçici aktivitesi nedeni ile diğer santral sinir sistemi uyaranlarına göre avantajları vardır:
Modiodal®; dopamin, norepinetrine, serotonin, adenosine, histamin-3, melatonin veya benzodiazepin reseptörlerine bağlanmaz.
Modiodal® direkt veya indirekt 1-adrenerjik agonisti değildir. Ancak uyanıklığı sağlayabilmek için eksiksiz bir 1-adrenerjik sisteme ihtiyacı vardır.
Modiodal®'in bağımlılık yapma potansiyeli oldukça düşüktür.
Modiodal® Schedule IV sınıfındadır.* (yeşil reçete kapsamında değildir)
Amfetaminden farklı olarak modafinil’in nucleus accumbensde (ödül merkezi) dopamin artışına sebep olmaması, daha düşük bağımlılık yapma potansiyeline işaret etmektedir.
Modiodal®'in farmokokinetik profili (15 saatlik yarı ömür), narkolepsi'ye bağlı uzamış günlük uyku durumunda günde tek doz uygulanmasını sağlar.
Oral uygulamadan sonra çabuk emilir ve 2-4 saat sonra pik plazma konsantrasyonlarına ulaşılır. Yemek Cmax , AUC veya t½ üzerine etki yapmaz ancak emilimi biraz geciktirebilir. Modafinil plazma proteinlerine orta derecede (%60) bağlanır. Proteinlere yüksek derecede bağlanan (örn; warfarin) ilaçlar ile etkileşim söz konusu değildir.
Modiodal® %90 oranında karaciğerde metabolize olur ve metabolitleri idrar ile atılır. Modiodal®'in tek doz sonrası total klirensi 60ml/ dakikadadır ki bu düşük klirensli bir bileşik olduğunu gösterir. Dozun %10'dan azı idrar ile atılır, başlıca klirens metabolizma yoluyladır. Renal fonksiyon modafinil farmakokinetiğini etkilemez. Metabolitleri olan modafinil asit ve modafinil sulfon aktif değildir.
Modiodal® metabolizasyonu sitokrom P450(CYP3A4) enzim sisteminin 3A4 izoenzim sayesindedir. Bu yol ile (CYP3A4) metabolizme olan diğer ilaçlarla (karbamazepin, fenobarbital, rifampin gibi) beraber kullanılırsa modafinil seviyeleri artabilir.
İnvitro çalışmalarda modafinil bazı enzimlerin aktivitesini artırırken (CYP3A4, CYP1A2, CYP2B6 gibi) bazı enzimlerin aktivitelerini (CYP2C19, CYP2C9 gibi) inhibe etmektedir. Bu nedenle metabolizasyonlarında bu yollar bulunan ilaçlar ile kullanıldığında dikkatli olunmalıdır.
Yaşlanmayla beraber insanların karaciğer ve böbrek fonksiyonları azalmaya başladığından 65 yaş üstü insanlarda modafinil daha yavaş metabolize olur. Bu nedenle tedavi dozu düşük tutulmalıdır.
Karaciğer sirozu olan hastalarda sabit plazma konsantrasyonu ve eliminasyonu yarı ömrü 2 katına çıkar. Doz yarıya indirilmelidir.
Doz ve Uygulama Şekli:
KLİNİK ÇALIŞMALAR:
Modiodal®’in Narkolepsi, Obstrüktif uyku apne/hipopne ve Vardiyalı meslek uyku bozuklukları üzerine yapılmış randomize kontrollü klinik çalışmaları ve bu çalışmalarda elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmiştir.
Modiodal® Uykululuğu Anlamlı Olarak Düzeltir.
Modiodal® Dikkat eksikliğini anlamlı olarak azaltır.
Modiodal® Hastaların Genel Klinik Durumlarında Anlamlı Düzelme Sağlar.
Modiodal® Normal Uykuyu Etkilemez.
Klinik Çalışmaların Güvenlilik Analizi:
Modiodal® genellikle iyi tolere edilmektedir ve gözlenen advers olayların hafif ve orta düzeyde olduğu değerlendirilmiştir. Doz-bağımlı adves olaylar sadece baş ağrısı ve anksiyete için gözlenmiştir. En sık rapor edilen advers olay baş ağrısı olup bu da hastaların çoğunda 3 gün içerisinde kendiliğinden azalmaktadır.
Referanslar:
1. Clin Pharmacokinet 2003; 42(2):123-137
2. Biol Psychiatry 1997;42:1181-3,
3. Eur Neuropsychopharmacol 1995;5:509-14,
4. Neuropharmacology 1994; 33:755-61,
5. Sleep 194;17:436-7,
6. Brain Res 1992; 591:319-26,
7. Neurosci Lett 1991;123:20-2
8. J Pharmacol Exp Ther.1997;283:757-769
9. J.Clin.Pharmacol, 1999;39:30-40
10. Drugs Today 1996;32:327-37
11. Clin Pharmacokinet 2003:42 (2):123-137)
12. Shneerson JM. Sleep Medicine: A Guide to Sleep and Its Disorders. 2nd ed.
13. Malden, Mass: Blackwell Science Ltd; 2005.
14. Sleep Medicine. New York, NY: Oxford University Press, Inc.; 1999:202-236.
15. Sleep. 2005;28:464-471.
16. Ann Neurol.1998;43:88-97.
17. Neurology. 2000;54:1166-1175.
18. N Engl J Med. 2005;353:476-486.
